Nowe formularze ZUS 2026 obowiązują od 1 maja i dotyczą deklaracji ZUS DRA oraz raportów imiennych ZUS RCA. Zmiana wynika z rozporządzenia z 9 kwietnia 2026 r. i choć formalnie niewielka, ma realne znaczenie przy rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej przedsiębiorców.
Dla działów kadrowo-płacowych to jedna z tych zmian, które łatwo przeoczyć, a które mogą skutkować koniecznością korekt.
Najważniejsza zmiana dotyczy nowego pola związanego z uwzględnieniem przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą składników majątku przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej. Zmiana wymaga również odpowiedniego przygotowania systemów kadrowo-płacowych oraz ponownego przeliczenia deklaracji po aktualizacji systemu.
W artykule wyjaśniamy:
- od kiedy należy stosować nowe formularze ZUS,
- co zmienia się w deklaracjach ZUS DRA i ZUS RCA,
- skąd wynika nowe pole w formularzach,
- jakie znaczenie zmiana ma dla działów kadr,
- jak zmiany zostały wdrożone w systemie enova365,
- na co zwrócić uwagę po aktualizacji systemu.
Spis treści
Od kiedy stosujemy nowe wzory formularzy ZUS
Nowe formularze obowiązują od 1 maja 2026 r., ale dotyczą już rozliczenia za kwiecień 2026 r., które należy złożyć do 20 maja.
Oznacza to, że pierwsze deklaracje przygotowywane w maju muszą być sporządzone na nowych wzorach. ZUS co prawda umożliwił wcześniejsze ich przygotowanie, jednak dokumenty i tak są przetwarzane dopiero od 1 maja.
W praktyce najważniejsza informacja jest taka, że rozliczenia za kwiecień przekazane na starych formularzach będą wymagały korekty. Dlatego od razu warto pracować na nowych drukach.
Na czym polega zmiana w formularzach ZUS DRA i ZUS RCA
Zmiana sprowadza się do dodania jednego pola w dokumentach:
- ZUS DRA — blok XII, pole 06,
- ZUS RCA — blok III.F, pole 15.
Pole dotyczy uwzględnienia przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą składników majątku (np. środków trwałych) przy ustalaniu rocznej podstawy składki zdrowotnej.
Choć wygląda to jak drobna modyfikacja techniczna, w rzeczywistości odzwierciedla ważną decyzję po stronie przedsiębiorcy.
Skąd wynika nowe pole w deklaracjach ZUS
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje zasada, że przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej co do zasady nie uwzględnia się przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą majątku firmowego.
Jednocześnie przedsiębiorcy rozliczający się:
- według skali podatkowej,
- podatkiem liniowym,
- ryczałtem,
mogą zdecydować, że w rozliczeniu rocznym jednak uwzględnią te wartości.
Jeżeli podejmą taką decyzję, muszą złożyć stosowne oświadczenie i właśnie temu służy nowe pole w deklaracjach ZUS DRA i RCA.
Znaczenie zmian dla działów kadr
Z perspektywy kadr nie jest to wyłącznie kwestia „uzupełnienia pola”.
W praktyce oznacza to konieczność:
- ustalenia decyzji przedsiębiorcy,
- prawidłowego odzwierciedlenia jej w deklaracji,
- dopilnowania spójności z rozliczeniem rocznym.
Zaznaczenie pola w deklaracji jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia do ZUS, dlatego nie powinno być traktowane automatycznie.
Zmiany w systemie enova365
W systemie enova365 zmiany zostały wdrożone w sposób, który ma ułatwić pracę użytkownikom, ale wymaga świadomego działania.
Dodano parametr:
„Uwzględniono zbycie środków trwałych/WNiP”
Znajduje się on w kartotece właściciela, w zakładce dotyczącej przychodów (z podziałem na lata). Jego zaznaczenie powoduje automatyczne zaznaczenie odpowiedniego pola w deklaracjach ZUS DRA i RCA.
Oprócz tego:
- dostosowano deklaracje do nowej metryki programu Płatnik (10.02.002),
- zaktualizowano opisy w dokumentach ZUS RIA,
- zmieniono opisy wybranych kodów ubezpieczenia,
- część kodów oznaczono jako historyczne.
Kluczowa kwestia po aktualizacji systemu
Najczęstszy problem pojawia się nie przy samej zmianie przepisów, lecz po aktualizacji systemu.
Po jej wykonaniu należy ponownie przeliczyć deklaracje ZUS. Dopiero wtedy nowe pola i zmiany zostaną poprawnie uwzględnione.
Prawidłowa kolejność działań powinna wyglądać następująco:
- aktualizacja systemu,
- uzupełnienie parametrów,
- ponowne naliczenie deklaracji,
- weryfikacja danych,
- wysyłka do programu Płatnik.
Wysłanie wcześniej naliczonych deklaracji bez ponownego przeliczenia może skutkować błędami i koniecznością korekt.
Jak to działa w enova365
Dodatkowy parametr w kartotece właściciela w zakładce Kadry/Właściciel – Przychody
W kartotece właściciela (Kadry/Właściciel → Przychody) dodano kolumnę z parametrem:
„Uwzględniono zbycie środków trwałych/WNiP”
Po jego zaznaczeniu w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej na deklaracji ZUS DRA/RCA automatycznie oznaczane będzie pole dotyczące uwzględnienia przychodów i kosztów związanych ze zbyciem środków trwałych oraz WNiP.
Parametr działa dla roku wskazanego w tabeli.
Formularze ZUS RCA i ZUS DRA
Dostosowano formularze ZUS RCA i ZUS DRA do rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 12.12.2025 r., obowiązującego od 01.05.2026 r.
W związku z tym w zakładce „Roczne rozliczenie składki zdrowotnej” dodano parametr dotyczący uwzględnienia przychodów i kosztów związanych ze zbyciem środków trwałych oraz WNiP dla form opodatkowania:
- skala podatkowa,
- podatek liniowy.
Podsumowanie zmian w formularzach ZUS od maja 2026 r.
Zmiana formularzy ZUS od maja 2026 r. jest niewielka pod względem zakresu, ale istotna w praktyce.
Wprowadza:
- nowe pole związane z rozliczeniem sprzedaży majątku,
- możliwość wyboru po stronie przedsiębiorcy,
- konieczność większej uwagi przy rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej.
Z punktu widzenia kadr kluczowe jest dopilnowanie dwóch elementów:
- decyzji przedsiębiorcy,
- ponownego naliczenia deklaracji po aktualizacji systemu.
To właśnie te dwa obszary decydują o poprawności rozliczeń.
Potrzebujesz wsparcia przy aktualizacji enova365?
Jeżeli chcesz przygotować system enova365 do nowych formularzy ZUS DRA i ZUS RCA lub potrzebujesz wsparcia przy rozliczeniach kadrowo-płacowych, skontaktuj się z zespołem COM@COM.
Jako Platynowy Partner enova365 wspieramy firmy we wdrożeniach, aktualizacjach oraz dostosowywaniu systemu do zmieniających się przepisów i procesów biznesowych. Sprawdź również, co oznacza status Platynowego Partnera enova365 i jakie kompetencje potwierdza.
Pomagamy firmom:
- aktualizować system enova365,
- przygotować środowisko do zmian w przepisach,
- prawidłowo konfigurować rozliczenia kadrowo-płacowe,
- ograniczać ryzyko błędów w deklaracjach ZUS.
Jeżeli chcesz lepiej poznać nasze podejście do wdrożeń i współpracy z klientami, zobacz także, jak działamy w COM@COM i w jaki sposób realizujemy projekty związane z systemem enova365.